All posts by Admin

Aleksander „Olo” Doba (1946-2021)

W dniu 22 lutego odszedł wielki podróżnik i kajakarz, który trzykrotnie przepłynął Atlantyk wiosłując w kajaku, samotnie i bez pomocy z zewnątrz. Był wulkanem energii swoimi dokonaniami przesuwając granice niemożliwego. Zmarł w Tanzanii podczas zdobywania najwyższego szczytu Afryki Kilimandżaro spełniając kolejne podróżnicze marzenie.

Rodzinie Ola składamy wyrazy głębokiego współczucia.

Profesor Jerzy Gąssowski (1926 – 2021)

Profesor Jerzy Gąssowski (1926 – 2021) w trakcie ceremonii wręczania Nagrody im. Benedykta Polaka w Archikolegiacie w Tumie pod Łęczyca, 9 czerwca 2017 r.
(zdjęcie serwis https://leczyca.info.pl/kultura/)

Z żalem informujemy, że zmarł Profesor Jerzy Gąssowski, wybitny archeolog, m.in. odkrywca grobu Mikołaja Kopernika w Katedrze we Fromborku, Laureat Nagrody im. Benedykta Polaka w 2017 roku.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się 11 lutego o godz. 11.00 (Msza święta) w Warszawie na cmentarzu Północnym – Wólka Węglowa (Dom pogrzebowy, sala A).

Czytaj dalej

HENRYK BRONISŁAW ARCTOWSKI (1871-1958)

Polarnik, geofizyk, geolog, geograf, meteorolog, glacjolog.

Kierownik naukowy pierwszej międzynarodowej naukowej wyprawy polarnej, która zimowała w Antarktyce.

Pierwszy Polak przyjęty do The Explorers Club

„Moim największym szczęściem byłoby uczynić moje życie użytecznym dla ludzkości… chciałbym przez moją pracę przyczynić się do zwycięstwa prawdy i upowszechniania postępu…” – pisał  26-letni Henryk Arctowski. Swój życiowy program bardzo konsekwentnie zrealizował. I choć był czas, ze stracił wszystko, co posiadał, to powinien czuć się bardzo szczęśliwy…

Henryk Arctowski w Waszyngtonie (marzec 1940).
Źródło: Wikimedia Commons
Czytaj dalej

MAURYCY AUGUST BENIOWSKI (1746-1786)

Pierwszy Europejczyk, który przebył trasę z Kamczatki do Japonii

– Po co umieszczać biogram postaci na wpół fikcyjnej? – usłyszeliśmy budując tę Bazę Odkrywców. A przecież dokumenty do których dotarli badacze dowiodły jak wiele autentycznych wydarzeń opisał w swych pamiętnikach Maurycy Beniowski, jedna z najbardziej barwnych postaci XVIII w. Łączy wiele krajów, ludzi, wydarzeń.  Czy wciąż ulegamy echom dawnej rosyjskiej propagandy z czasów zaborów?  Zachęcamy do szukania o nim prawdy.

Wymyślony portret Maurycego Beniowskiego, autorstwa Kajetana Saryusza Wolskiego, podobno daleko odbiegał od rzeczywistości
Źródło: Roszko J., „Maurycy Beniowski. Awanturnik nieśmiertelny”, Katowice 1989
Czytaj dalej

ALEKSANDER PIOTR CZEKANOWSKI (1833-1876)

Geolog, paleontolog, geograf, badacz Syberii, wypełniał białe plamy na mapach Syberii, opracował mapy geologiczne nieznanych wcześniej terenów Rosji

Ojciec Aleksandra, Wawrzyniec, był zamiłowanym entomologiem i zbieraczem owadów. Lecz to dzięki synowi – więźniowi cara Rosji, pognanemu pieszo na Syberię, nazwisko Czekanowski zostanie uwiecznione w nazwach owadów, pająków, roślin, pasma górskiego…

Aleksander Czekanowski
Źródło: www.katalogmonet.pl
Czytaj dalej

JAN CZERSKI (1845-1892)

Geolog, paleontolog, niestrudzony badacz Syberii, pionier badań obszarów pomiędzy wielkimi rzekami syberyjskimi: Indygirka i Kołyma

Był jednym z najwybitniejszych badaczy Syberii – twierdzą niektórzy rosyjscy uczeni o Janie Czerskim, który za udział w Powstaniu Styczniowym przeciw Rosji zesłany został jako więzień cara na antypody imperium. Jego badania dotyczące Bajkału „stały się podwalinami pod naukę o rozwoju tektonicznym całego kontynentu azjatyckiego, a badania gór wznoszących się nad Bajkałem przywiodły go po raz pierwszy w historii nauki światowej ku ideom geomorfologii ewolucyjnej” – twierdził wybitny geograf radziecki L.S. Berg. Według kronikarzy Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego ten przypędzony na Syberię przybysz – choć samouk – wnikliwością swoich badań przerósł największych badaczy krajowych.

Czytaj dalej

BENEDYKT TADEUSZ DYBOWSKI (1833-1930)

Przyrodnik, lekarz, badacz Syberii, Kamczatki, ogromnie zasłużony dla badań Bajkału, nazywany „ojcem polskiej limnologii”

„Będąc jeszcze pacholęciem słyszałem na Litwie od powracających z Syberii wygnańców o życiu i czynach Dybowskiego. W długie zimowe wieczory wsłuchiwałem się – jakby w opowieści o Robinsonie – jak to Dybowski z Dubieckim i Kietlińskim budowali chatę w Darasuniu lub rąbali lód, by zakładać sieci dla połowu fauny Bajkału; jak to znowu Dybowski, przygotowując się do ekspedycji po Amurze, budował statek, a w końcu niósł pomoc trędowatym na Wyspach Komandorskich” – wspominał profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Julian Talko-Hrycewicz.1 Dla tamtego pokolenia Benedykt Dybowski był podziwianym bohaterem.

Benedykt Dybowski
Źródło: Słabczyński W., ”Polscy podróżnicy i odkrywcy”
Czytaj dalej

JAN REINHOLD (1729-1798) i JERZY ADAM (1754-1794) FORSTEROWIE

Ojciec i syn Forsterowie wzięli udział w podróży dookoła świata kapitana Jamesa Cooka w latach 1772-1775, uczestnicząc w odkryciach geograficznych

Do dziś nie milkną spory o narodowość obu badaczy. Jan – ojciec, miał w tym względzie opinię jednoznaczną – uważał się po prostu za porządnego człowieka i chrześcijanina. Jerzy – syn, był bez wątpienia kosmopolitą, choć pod koniec życia, w słowach skierowanych do niemieckiego ministra edukacji wyraził się jasno przynajmniej kim nie jest: “… urodziłem się na ziemi polskiej o milę od Gdańska i opuściłem tę ziemię rodzinną, gdy przeszła pod panowanie pruskie, a więc nie jestem Prusakiem”.

Czytaj dalej

GASPAR DA GAMA (1450-1510)

Podróżnik, nawigator, współodkrywca Brazylii

„Bez Żydka z Poznania po Indji krążącego, a chrztem Gaspar da Gama, zwanego, Vasco da Gama 1498 i Kabral 1500 nie mieliby tego powodzenia w swych wyprawach, jakie on im zjednał” tak wspomina Gaspara da Gama Joachim Lelewel w swym dziele pt. „Polska. Dzieje i rzeczy jej”, wydanym w Poznaniu w 1858 r.

Czytaj dalej

JAN STANISŁAW KUBARY (1846-1896)

Podróżnik i badacz kultur Oceanii. Pionier badań Mikronezji.

Jego opisy etnograficzne należały do pierwszych tak szczegółowych relacji z tej części Oceanii.

Jan Kubary, 1873 r.
Źródło: Wikimedia Commons
(za Smolińska L., Sroka M., „Wielcy znani i nieznani”, Warszawa 1988)

Jan Stanisław Kubary urodził się w Warszawie, znajdującej się w zaborze rosyjskim podczas podziału Polski miedzy sąsiednie państwa: Prusy, Rosję i Austrię. W mieście tym studiował medycynę. W wieku 17 lat, w 1863 r., wziął udział w Powstaniu Styczniowym przeciw Rosjanom. Chcąc uniknąć zesłania na Syberię wplątał się w sidła carskiej tajnej policji, zobowiązując się do podjęcia działalności agenturalnej. Żeby uciec od tych fatalnych kontaktów i od podejrzeń swych bliskich, w 1868 r. uciekł z Warszawy i pieszo poszedł do Berlina.

Czytaj dalej